در سیوچهارمین جلسه تخصصی مرکبات مازندران، مسئولان استانی با تأکید بر صیانت از سلامت مصرفکنندگان، حمایت از حقوق باغداران و ساماندهی بازار داخلی و صادراتی، بر ممنوعیت رنگآمیزی مرکبات و سیب برای عرضه در بازار داخلی، برخورد جدی با متخلفان، توزیع هدفمند خریدهای حمایتی شب عید و حذف واسطههای غیرضروری از چرخه توزیع تأکید کردند؛ نشستی که در آن چالشهای صادراتی، مشکلات حملونقل مرزی و ضرورت ارتقای کیفیت محصولات باغی استان نیز مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مازندران، سیوچهارمین جلسه تخصصی مرکبات استان با دستور کار بررسی وضعیت مرکبات مازندران و ارائه پیشنهادها و راهکارهای عملیاتی با هدف افزایش کمی و کیفی صادرات این محصول، به میزبانی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مازندران برگزار شد.
در این نشست که به دعوت معاون امور اقتصادی و گردشگری استانداری مازندران و با حضور مسئولان بخش دولتی، نمایندگان تشکلهای کشاورزی و فعالان حوزه تولید، فرآوری و صادرات مرکبات برگزار شد، مهمترین چالشهای پیشروی صنعت مرکبات استان از جمله زمان برداشت، رنگآمیزی محصولات، ساماندهی خریدهای حمایتی، محدودیتهای صادراتی و مشکلات حملونقل مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
تقیپور: عرضه زودهنگام مرکبات، بازار و منافع باغداران را تهدید میکند
تقیپور، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مازندران، در ابتدای این نشست با قدردانی از حضور فعالان اقتصادی و مسئولان در شرایط دشوار فعلی اظهار کرد: صنعت مرکبات مازندران در سالهای گذشته همواره با چالشهایی در زمینه زمان برداشت و عرضه محصول مواجه بوده است. در سال ۱۴۰۱ با مشارکت فعالان این حوزه، سندی برای تعیین زمان مناسب برداشت و ورود محصول به بازار تدوین شد، اما متأسفانه همچنان شاهد رعایتنشدن این زمانبندی و عرضه زودهنگام مرکبات هستیم.
وی با تأکید بر ضرورت صیانت از کیفیت و اعتبار مرکبات مازندران افزود: عرضه زودهنگام محصول علاوه بر کاهش کیفیت، موجب افت قیمت و آسیب به منافع باغداران میشود. لازم است دستگاههای متولی، بهویژه سازمان جهاد کشاورزی، در زمینه اصلاح و مدیریت واریتهها و نظارت بر زمان برداشت اقدامات مؤثرتری انجام دهند.
رئیس اتاق بازرگانی مازندران همچنین با اشاره به موضوع رنگآمیزی مرکبات تصریح کرد: سازمان غذا و دارو در خصوص ممنوعیت رنگآمیزی محصولات مکاتباتی داشته است. اگرچه برخی بازارهای هدف متقاضی دریافت مرکبات رنگآمیزیشده هستند، اما در مقابل، برخی کشورهای مقصد نیز نسبت به کیفیت و نحوه عرضه محصولات ایرانی ایراداتی مطرح کردهاند. بنابراین باید میان حفظ بازارهای صادراتی و رعایت استانداردهای سلامت و کیفیت تعادل برقرار کنیم.
تقیپور با تأکید بر ضرورت شفافیت در فرآیند صادرات خاطرنشان کرد: صادرات محصولات بدون لیبل و مشخصات قابل رهگیری ممنوع است و اداره قرنطینه نیز محمولههای فاقد برچسب و مشخصات لازم را تأیید نخواهد کرد؛ چراکه هر فعال اقتصادی باید مسئولیت محصولی را که عرضه میکند بپذیرد.
وی در ادامه، مشکلات حملونقل و توقف کامیونها در مرزهای صادراتی را یکی از نگرانیهای جدی فعالان اقتصادی عنوان کرد و گفت: بر اساس گزارشهای ارائهشده، حدود ۲۶ هزار و ۸۰۰ کامیون در مرزها با مشکل توقف مواجه هستند که این موضوع میتواند خسارات سنگینی به صادرکنندگان و تولیدکنندگان وارد کند.
رئیس اتاق بازرگانی مازندران همچنین از صدور دستور رئیسجمهور برای رفع برخی موانع مربوط به پلمب محمولهها در مرزهای آستارا و لطفآباد خبر داد و ابراز امیدواری کرد با اجرای این دستور، بخشی از مشکلات لجستیکی صادرکنندگان برطرف شود.
تولایی: حمایت از سورتینگداران باید به نفع باغدار تمام شود؛ حذف چهار واسطه از چرخه توزیع مرکبات
تولایی، معاون امور اقتصادی و گردشگری استانداری مازندران، نیز با قدردانی از اتاق بازرگانی برای برگزاری این جلسه اظهار کرد: هدف اصلی ما توسعه اقتصادی استان و صیانت از هویت تولیدی مازندران است. برنج، مرکبات و محصولات آبزی از ظرفیتها و هویتهای اصلی اقتصادی استان هستند و نباید اجازه دهیم مشکلات موجود موجب تضعیف این بخشها و تغییر کاربری ظرفیتهای تولیدی شود.
وی با اشاره به ضرورت حمایت از سورتینگداران و فعالان حوزه فرآوری مرکبات افزود: بسیاری از واحدهای سورتینگ سالهاست در این حوزه فعالیت میکنند و با وجود دشواریهای اقتصادی و تغییر شرایط کسبوکار، همچنان برای حفظ این صنعت تلاش دارند. وظیفه ما این است که با سیاستگذاری مناسب، زمینه تداوم فعالیت این واحدها و حمایت از تولیدکنندگان را فراهم کنیم.
تولایی با تشریح برنامه دولت برای ساماندهی خریدهای حمایتی مرکبات شب عید گفت: تلاش کردیم خریدهای تعاون روستایی کشور در اختیار یک یا دو سورتینگدار خاص قرار نگیرد. بر اساس تصمیم وزارت جهاد کشاورزی، مسئولیت ساماندهی این فرآیند به رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان واگذار شده تا خریدها متناسب با ظرفیت تولید هر شهرستان و میان سورتینگداران واجد شرایط همان منطقه توزیع شود.
وی ادامه داد: قرار نیست تمام خریدها صرفاً در ساری انجام شود؛ بلکه سهم هر شهرستان از خرید حمایتی باید متناسب با میزان تولید آن باشد. سورتینگدارانی که آمادگی لازم، امکانات فرآوری و سردخانه مناسب دارند، پس از عقد قرارداد باید مستقیماً از باغداران خرید کنند و محصول را برای نگهداری و عرضه در زمان مناسب به سردخانه انتقال دهند.
معاون استاندار مازندران با تأکید بر اینکه حمایت از واسطهها باید در خدمت منافع تولیدکننده باشد، تصریح کرد: هیچ تعهدی برای حفظ منافع یک سورتینگدار بهصورت مستقل نداریم، مگر آنکه این حمایت به حفظ منافع باغدار منجر شود. اولویت اصلی ما این است که محصول با قیمت منصفانه از باغدار خریداری و با حذف واسطههای غیرضروری به دست مصرفکننده برسد.
وی از رایزنی با معاونان اقتصادی استانداریهای سراسر کشور برای خرید مستقیم مرکبات مازندران خبر داد و افزود: در تماسهایی که طی روزهای گذشته با مسئولان اقتصادی استانهای مختلف داشتیم، پیشنهاد شد خریدهای شب عید تعاون روستایی و بازارهای عرضه مستقیم محصولات کشاورزی از طریق سورتینگداران مازندران انجام شود. با تحقق این برنامه، حداقل چهار واسطه غیرضروری از چرخه توزیع حذف خواهد شد و میتوان محصول را با قیمت مناسبتری به مصرفکننده رساند.
تولایی: صادرات ۳۰۰ هزار تن مرکبات و محصولات باغی، نباید بهانهای برای غفلت از بازار داخلی شود
معاون امور اقتصادی و گردشگری استانداری مازندران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به محدودیتهای صادراتی اظهار کرد: از مجموع حدود سه میلیون تن تولید باغی استان، سهم صادرات حدود ۳۰۰ هزار تن است؛ بنابراین نباید تمام برنامهریزی اقتصادی صنعت مرکبات را صرفاً بر مبنای صادرات قرار دهیم. با این حال، حفظ بازارهای صادراتی برای تأمین ارز و تداوم حضور محصولات مازندران در بازارهای جهانی ضروری است.
وی با اشاره به محدودیتهای ایجادشده در بازارهای صادراتی از جمله پاکستان، عراق و جمهوری آذربایجان و همچنین شرایط خاص بازار روسیه گفت: محدودیتهای مرزی نباید بهانهای برای از دست دادن بازارهای هدف باشد. در همین راستا، رایزنیهایی با معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه و کمیسیون کشاورزی مجلس برای پیگیری مشکلات صادرات مرکبات انجام شده است.
تولایی: رنگآمیزی مرکبات برای بازار داخلی ممنوع است؛ با متخلفان بدون مماشات برخورد میشود
تولایی در ادامه، موضع مدیریت استان درباره رنگآمیزی مرکبات برای عرضه داخلی را صریح و بدون ابهام اعلام کرد و گفت: رنگآمیزی مرکبات و سیب برای عرضه در بازار داخلی، تحت هر عنوانی ممنوع است. این موضوع از منظر سلامت عمومی قابل اغماض نیست و هیچگونه مماشاتی با متخلفان صورت نخواهد گرفت.
وی افزود: افزایش فروش محصول به قیمت به خطر افتادن سلامت مردم قابل قبول نیست. اگر اقدامی در فرآیند عرضه موجب آسیب به سلامت مصرفکننده شود، هزینههای آن در نهایت به کل جامعه تحمیل خواهد شد. از فعالان این حوزه انتظار داریم در برخورد با تخلفات احتمالی، خود نیز همکاری کنند و اجازه ندهند رفتار نادرست برخی افراد به اعتبار تمام صنعت مرکبات استان آسیب بزند.
تولایی با اشاره به درخواست برخی مشتریان خارجی برای دریافت محصولات رنگآمیزیشده خاطرنشان کرد: مشتریانی از کشورهای ازبکستان، افغانستان و ارمنستان متقاضی دریافت مرکبات رنگآمیزیشده هستند. از آنجا که نمیتوان برای کشورهای دیگر تعیین تکلیف کرد، تصمیمگیری درباره نحوه پاسخگویی به این تقاضاها نیازمند بررسی کارشناسی و شنیدن نظرات فعالان اقتصادی است. هدف این است که ضمن رعایت الزامات سلامت و استانداردهای صادراتی، بازارهای هدف نیز از دست نروند.
شعبانی: برداشت زودهنگام، بلای جان بازار مرکبات شد؛ رنگآمیزی بدون استاندارد تهدیدی برای کیفیت محصول است
شعبانی، رئیس اتحادیه باغداران مازندران، نیز با انتقاد از برداشت زودهنگام مرکبات و پیامدهای آن برای کیفیت و قیمت محصول اظهار کرد: بسیاری از سورتینگداران امروز به این نتیجه رسیدهاند که رنگآمیزی مرکبات نهتنها راهکار مناسبی نیست، بلکه به دلیل نبود استاندارد مشخص و نبود اطلاعات کافی درباره میزان و شرایط استفاده از این مواد، میتواند به سلامت محصول آسیب بزند.
وی با اشاره به تجربه بازار نارنگی در سال جاری افزود: یکی از مشکلات جدی زمانی ایجاد شد که برداشت و عرضه محصول پیش از رسیدن به زمان مناسب انجام گرفت. عرضه زودهنگام نارنگی در مردادماه به اعتبار محصول و منافع باغداران آسیب زد. اگر برداشت در زمان مناسب و با کیفیت مطلوب انجام میشد، قطعاً محصول با ارزش اقتصادی بالاتری به فروش میرسید.
شعبانی تأکید کرد: اگر قرار است محصولی به بازارهای داخلی یا خارجی عرضه شود، نخستین شرط باید تضمین سلامت و کیفیت آن باشد. نمیتوان برای افزایش فروش، استانداردهای لازم را نادیده گرفت.
تیموری: کیفیت مرکبات خط قرمز جهاد کشاورزی است؛ نمونهبرداری و نظارت بر محمولهها تشدید میشود
تیموری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران، نیز با اشاره به شرایط دشوار تولید و صادرات مرکبات در سال جاری اظهار کرد: با وجود تمام محدودیتها، هدف ما اتخاذ تصمیماتی است که به حفظ و پایداری صنعت مرکبات استان منجر شود. در سال جاری تاکنون ۴۶ هزار تن صادرات کیوی و مرکبات گزارش شده و تلاش داریم با برنامهریزی مناسب، شرایط بهتری برای ادامه فعالیت تولیدکنندگان و صادرکنندگان فراهم کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت نظارت بر کیفیت محصولات صادراتی و عرضهشده در بازار افزود: برای بررسی دقیق کیفیت محصولات، دستور دادهام از هر محموله یک جعبه نمونه دریافت و مورد ارزیابی قرار گیرد. در بازدیدها و بررسیهای انجامشده، با محصولاتی مواجه شدیم که از نظر کیفیت و قابلیت مصرف، شرایط مطلوبی نداشتند. ما نمیتوانیم برای حفظ آمار فروش یا صادرات، از کیفیت محصول چشمپوشی کنیم.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران با تأکید بر ضرورت رعایت قیمت تمامشده و سود منطقی تولیدکنندگان گفت: سیاست ما ایجاد تعادل در بازار و حمایت از تمام حلقههای زنجیره تولید است. نباید شرایط بهگونهای باشد که یک بخش از زنجیره منتفع شود و بخش دیگر متضرر بماند. باغدار باید بتواند محصول خود را با قیمتی متناسب با هزینههای تولید و سود منطقی عرضه کند.
تیموری با اشاره به نظر کمیته تنظیم بازار درباره رنگآمیزی محصولات تصریح کرد: بر اساس نظر کارشناسی این کمیته، رنگآمیزی سیب و مرکبات به دلیل مخاطرات احتمالی برای سلامت مردم ممنوع است و رعایت این موضوع برای تمامی فعالان این حوزه الزامی خواهد بود.
تیموری: تعادل قیمت و خرید شب عید، دو اولویت جهاد کشاورزی برای حمایت از باغداران
وی در ادامه، دو محور مهم را برای مدیریت بازار مرکبات ضروری دانست و گفت: نخست باید برای ایجاد تعادل قیمتی و افزایش جذب و مصرف مرکبات در بازار داخلی تلاش کنیم و دوم، برنامه خرید و ذخیرهسازی میوه شب عید را با مشارکت فعالان این بخش ساماندهی کنیم.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران همچنین از پیگیری تأمین تسهیلات از منابع بانکی غیر از بانک کشاورزی خبر داد و افزود: امسال به دنبال اجرای همزمان چند برنامه حمایتی هستیم و مشارکت تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی در این مسیر اهمیت زیادی دارد. همچنین باید مجموعههایی که از ظرفیت سردخانهای مناسب برخوردارند، وارد فرآیند ذخیرهسازی و تنظیم بازار شوند تا امکان مدیریت عرضه در زمان صادرات و ایام پایانی سال فراهم شود.
در پایان این نشست، بر ضرورت رعایت زمانبندی برداشت، ارتقای استانداردهای کیفی، ساماندهی فرآیند صادرات، مقابله با عرضه محصولات فاقد کیفیت، توسعه زیرساختهای سردخانهای، تسهیل حملونقل صادراتی و تقویت خرید مستقیم از باغداران تأکید شد.
حاضران همچنین بر این موضوع اتفاق نظر داشتند که حفظ جایگاه مرکبات مازندران در بازارهای داخلی و خارجی، مستلزم هماهنگی بیشتر میان دستگاههای اجرایی، تشکلهای بخش خصوصی، سورتینگداران، صادرکنندگان و باغداران و حرکت به سمت تولید محصول سالم، استاندارد و رقابتپذیر است.
